Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik
enerjiye çeviren makinalara
motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li
olmak üzere ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı
benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin);
LPG'li motorun yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra
tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör tipi
şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su
soğutmalı ve hava soğutmalı diye ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve
dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır. Araçlardaki
motorlar içten yanmalı motorlardır. İçten
yanmalı motorlar ise, mazot, benzin ya da
motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı
ve dört zamanlı motorlar diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış
benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi ile
olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile
şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya
genişleme; iş zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan
motorlarda yakıt olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt
olarak, kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş
motoru, piston, segman, piston kolu, silindir
kapağı, supap kapağı, eme manifoltu, egzost
manifoltu, silindir gövdesi, silindir gömleği,
karter, conta, külbütör, emme supapı, ekzost
supapı, supap iteceği, krank mili, kam mili,
volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot
pompası (enjeksiyon pompası) ve enjektör de
bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında
karbüratör, benzin pompası, buji, disribütör,
bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli
parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini,
distribütör, buji ile distribütör içinde bulunan
platin takımı, alçak yüksek gerilim kabloları
kondansatör, tevzii makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi
sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan
distribütör' ün en önemli görevleri endüksiyon
bobininden gelen yüksek voltajı bujilere
dağıtmanın yanı sıra, platin ve meksefe
yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu sağlamak,
ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını
sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 -
25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan
distribütördür. Motor çalışmazken kontak
anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa
platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı
parçaları değişmelidir. Bunlardan biri platin ve
bujidir. Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji
ayarı ve diğeri ise platin ayarı ile avans
ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör)
yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla
temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji
kablolarından birinin çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının
sebeplerinden biri bujilerin normal ateşleme
yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması
ayrıca bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten
düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost
dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması
durumunda karışım oranı da kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi,
karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme
pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası,
enjektör, ısıtma kızdırma bujileri, yakıt
göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren
havayı süzmek ve ve sessiz emiş sağlamaktır.
Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için
basınçlı hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan,
hava filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla
çalışır. Filtre yine de temzilenmeden motor hala
çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve
sadece benzinli motorlarda olur. Benzin-Hava
karışımını ayarlar. Karbüratörün karıştırma
oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda
motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle
devresi karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği,
karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu
ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan
yanlış gazların sesini azaltır. Eğer aracın
egzostundan fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak
olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından
biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye
ayrılır.
Bir
aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli
noktalardan biri hava filtresini kışlık
pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık
pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop
edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun
hala çalışmasını sağlayan devre rölanti
devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor
tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti
ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz
pedalına sonuna kadar basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de
bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için
eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi siyahsa
fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup
sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk
etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken kontak
anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika beklenir. Yağ
ölçümü yapılırken araç düz durumda olmalıdır.
Yağ seviyesi yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın
seviyesi yağ çubuğunun iki çizgisi arasında
olmalıdır. Yağ seviyesi normalin çok altında
iken motor çalıştırılırsa motor ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak
olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı
kullanılır. Motorun yağı karterin altındaki tapa
açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap
muhafaza kapağı üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde
mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ
yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden
bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ
yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ
lambasının sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı
motor yağ göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik
görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder.
radyatörün altında su boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır.
Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında sabit
tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket
alır. Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına
yollar.
Hava
soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran
bir diğer özellik hava soğutmalı motorda
radyatör ve su pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış
gerginliği 1-1,5 cm civarında olmalıdır.
Vantilatör kayışı hareketini krank mili
kasnağından alır ve vantilatör kayışı devir daim
pompası ve alternatörü (şarj dinamosunu)
çalıştırır. vantilatör kayışı koparsa motor
hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör
delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya
delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin
üzerinde olmalıdır.
Çok
sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve
kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da
kireçten tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve
temiz su olması gerekir.
Su
olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat
arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave
edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk
çalışır aşınmalar artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten
düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa
silindir kapağı ve blok çatlayabilir.
Çok
sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir
bezle tutulup hafifçe gevşetilir ve buhar
tamamen atılınca radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı
müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına
gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak
olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış
kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun bediks dişlisi
volanın üzerindeki dişlilerle kavraşır ve volanı
döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora gerekli ilk
hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası
atık olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa volan dişlidi,
marş motoru ve marş dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında marş motoru dönmez, korna da
çalmaz ise sorun aküde-kutup başlarında
olabilir.
Akü
başka bir aküyle takviye yapılacaksa her iki
akünün (+) kutup başları (+) kutup başlarıyla,
(-) kutup başları ise (-) kutup başlarıyla
birleştirilir. Her iki akünün de voltajı aynı
olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi
yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla
basılırsa akü biter.
Marş
yapıldığında tık diye bir ses gelip, marş motoru
çalışmıyorsa akü kutup başları gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant kasnağından
alır ve pervaneyi -devirdaim pompasını- şarj
dinamosunu çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör
pervanesi - devirdaim pompası ve şarj dinamosu
hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya başladığı
andan itibaren aracın elektrik ihtiyacını
karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından
vantilatör kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi
elektrik enerjisine çevirir. Bazı araçlarda
alternatör değil, şarj dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün ürettiği
elektriğin volt ve akımını ayarlar. Aracın devri
arttıkça alternatörden çıkan akım ve voltajı
ayarlar, tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin çalışmadığını
ikaz eder. Yani alternatör, konjektör vs.
arızasını belirtir.
Bir
araç için gerekli elektrik enerjisini şarj
sistemi sağlar.
Akü,
motor çalışmazken ışık ve özel elektrikli
alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör
yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj
ikaz lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından
çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü zayıflamış
olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası
yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek olabilir ya
da alternatör kablo bağlantıları gevşek veya
alternatör kömürü aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması
gereken hallerden bazıları:
-
Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok
olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü su
kaybı fazlaysa veya konjektör arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz
lambası sönmelidir.
AYDINLATMA
VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar, kablolar,
farlar, park lambası, sis lambası, plaka
lambası, gösterge lambası, iç aydınlatma
lambası, bagaj aydınlatma lambası, gibi lambalar
vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren ikaz
lambaları, geri vites lambası, korna bulunur.
Her
elektrik elemanı gibi araçlarda bulunan
aydınlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli
devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar,
açma kapama düğmeleri ya da kolları, ve alıcı
olarak da ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı
gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren
müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa,
sigortası atık olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı amperde
sigorta takılır.
Far
anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı
göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri
arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren müşiri
arızalı olabilir.
Fren
lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın
ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far ayarı yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo
bağlantısı gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda sistemi
korumaktır.
GÜÇ AKTARMA
ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel,
akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak,
kendine gelen hareketi 90 derece kırıp akslar
yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda
içteki tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek
kolay ve rahat viraj almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites kutusu
arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme
olanağı sağlayan aktarma organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini
tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü ayarlar.
Araç
hareket halindeyken ayağımız debriyaj pedalı
üzerinde devamlı durursa debriyaj balatası
aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar gaz
verildikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar
basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj kaçırır.
Debriyaj teli koparsa araç vitese geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj pedalına basılır.
Araç
geri vitese takılmak istendiğinde takılmıyorsa,
debriyaj pedalından ayak çekilip yeniden
basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı
kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja tam
basılmamıştır.
Ani
ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj balatasını
sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ
kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da her
10.000 km'de yer değiştirilerek aşınmalar
denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu demek
olan balans oluşursa araçta titreşim oluşur. Bu
titreşimler en çok direksiyon simidinde
hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko takılınca el freni
çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava basılırsa lastikler
sürekli olarak ortadan aşınırlar ve araç titrer.
Aracın lastikleri araca binileceği zaman kontrol
edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin ikisine
de takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı artmışsa
hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik ebatlerını
belirtir.
Bir
tekere dubleks, diğer tekere şamyelli lastik
takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı sabitlemek
için kullanılır. El freni kopmuş ise el freni
tutmaz. El freni çekili durumda unutulup yola
devam edilirse kampanalar ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere ilaveten
hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları, frenlerken
direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren
mesafesini kısaltmasıdır.
Fren
yapılmasına rağmen aracın hızı azalmıyorsa,
fren hidroliği yok veya azalmış hatta fren
ayarları gecşek olabilir. Fren sistemine yağ
sızmış olabilir. Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil durumda
bırakılırsa fren balataları donarak yapışır.
Fren
sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile
takviye edilir.
Ayak
frenine basıldığında ön ve arka tekerlekler
birlikte durur.
Araç
çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa el
freni çekik olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren ayarları
bozuk olabilir.
Ön
lastiklerin biri yeni biri eskiyse frenlerken
araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada hareket
halinde iken motor stop ettirilirse asla
fren tutmaz.
Hava
frenli araçta hava basınç göstergesi basınç
göstermiyorsa araç olduğu yerden
kaldırılamaz.
ÖN
DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü sağlar.
Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz
dişli, sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot,
rotbaşı bu sistemin bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı kontrol edilmelidir.
Araçta çekme, gezme vs. varsa servise
gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve
direksiyon kutusu ayarları gibi ayarları vardır.
Ayarsızlık ve dişlilerin aşınması, direksiyon
boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile direksiyon
kutusu arızaları da direksiyon boşluğunu
artırır.
Ön
düzen ayarları bozuksa ön lastikler içten ve
dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basıncı
normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç tekerlerinin
aracın şasi ve gövdesiyle birleştirildiği
sistemdir. Yaylar (helezon yay), yaprak yaylar
(makaslar) ve amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda
makaslar ise genellikle ağır hizmet
araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe titreşimleri
üzerine alır. Yayların salınımını amortisör
kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun yağına, suyuna, fren
hidroliğine, yakıtına, lastik hava basınçlarına,
ışık ve ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör kayışı
gerginliği, akü bakımı yapılır.
Akü
bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin ve kutup
başlarındaki oksitlerin sodalı su ve sıcak su
ile temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine
kadar saf su ilave edilmesine, eleman kapak
deliklerinin açık tutulmasına, kışın akü
donmasın diye akü tam şarj ettirilir, dijital
göstergeli araçta asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü
kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst kısmında
pislik birikmiştir.
Kısa
devreden dolayı yangın olursa akü kutup başları
çıkarılır.
Akü
2 kutp başı arasında her iki kutup başına değen
bir madeni parça konsa akü kısa devre olup
patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken
sökülen parçalar gaz yağı ile temizlenir.
Yeni
bir araçta 0-2000 km arası ilk kullanım süresine
rodaj denir. Rodaj süresi çalışan parçaların
birbiriyle alışma süresidir. Rodaj süresince
aşırı sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz,
motor tam güç konumunda çalıştırılmaz, uzun süre
sabit hızda gidilmez.
DİZEL
MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec hava
doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın
üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle
sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde günlük
yaplacak işlerden biri mazot-su ayırıcısı
veya filtre ya da yakıt deposundan yakıt
sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt
püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine
enjeksyon pompasından gelen mazotu
silindirlerdeki sıkıştırılmış havanın içine
püskürterek yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası ile depodan
gelen yakıtı basınçlı olarak enjektörlere
yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni, hava
yapmış olmasıdır. Hava yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı siyah
çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre ve hava
filtresine bakılır. Ayrıca dizel motorlarda marş
yapıldığında marş motoru dönüyor ancak motor
çalışmıyorsa yakıt filtresi de takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda dizel motoru
kolay çalıştırabilmek için kızdırma bujileri
kulanılır.